Karta auto-oceny utworzona przez Frédérika Krivine'a i Yves Lavandiera opiera się na serii pytań dramaturgicznych, dzięki którym autor sam może ocenić potencjał swojego tekstu.
Frédéric Krivine, scenarzysta francuski, były szef Gildii Scenarzystów Francuskich, prowadzi szereg szkoleń we Francji i na świecie. Jednym z nich są "Białe noce" w Cannes ("Nuits blanches"). Selekcja uczestników szkolenia przebiega na podstawie analizy tekstu scenariusza oraz samodzielnie wypełnionej przez autora Karty auto-oceny.
KARTA AUTO-OCENY SCENARIUSZA PEŁNOMETRAŻOWEGO 1) OŚ KOMERCYJNA (potencjał dotarcia do publiczności) N.B. : Niniejsza karta nie ocenia osi komercyjnej jako takiej, czyli nie narzuca autorowi, że dotarcie do widza musi być (lub nie musi być) jego priorytetem. Jej rolą jest pomóc autorowi wyczuć jaki jest generalnie potencjał dotarcia do publiczności, który można oszacować analizując własny scenariusz w świetle oceny jego dramaturgii. W części 1. za każdym TAK potencjał dotarcia oznacza tendencje wzrostowe. Ten potencjał musi być powiązany z kosztami produkcji w części 2. Na przykład scenariusz napisany przez początkującego scenarzystę, na który nie poszłaby liczna publiczność, nie może być zbyt obciążający dla przewidywanego budżetu, inaczej nigdy nie zostanie zrealizowany. Czy potrafisz opowiedzieć tę historię w trzydziestu słowach? TAK-NIE Czy ta historia przedstawiona w trzydziestu słowach wydaje się oryginalna? TAK-NIE A) EKSPOZYCJA Czy jest ona skoncentrowana na głównym bohaterze filmu? TAK-NIE Czy zawiera konflikt? TAK-NIE Czy każda z sekwencji ekspozycji zawiera istotny element charakteru głównego bohatera lub antagonisty (o ile taki jest)? TAK-NIE Czy postaci przedstawione są poprzez akcję i sytuacje (a nie poprzez dialogi)? TAK-NIE B) PROTAGONISTA / WYDARZENIE INICJUJĄCE Kim jest (kim są) protagonista (protagoniści)? Opisz wydarzenie inicjujące w dwóch linijkach: Przewidujesz, że nastąpi ono w pierwszych 20 minutach? TAK-NIE Czy jest ono absolutnie jasne dla widza? TAK-NIE Dla głównego bohatera? TAK-NIE Czy wydarzenie inicjujące zawiera niemożliwość-wycofania-się? TAK-NIE Jeśli tak opisz ją : Czy jesteś pewien (pewna), że główny bohater to ten, który w tym momencie filmu przeżywa najwięcej sytuacji konfliktowych? TAK-NIE C) CEL GŁÓWNEGO BOHATERA Jaki jest cel głównego bohatera? Czy jest on jasny dla widza? TAK-NIE Czy pozostaje celem aż do kulminacji? TAK-NIE Czy jest możliwy do osiągnięcia? TAK-NIE Czy jest trudny do osiągnięcia? TAK-NIE D) PRZESZKODY Czy jest antagonista? TAK-NIE Jeśli tak, czy podąża za jakimś jednym zrozumiałym celem? TAK-NIE Jaka jest główna przeszkoda pochodząca z zewnątrz? Jak jest przezwyciężona? Jaka jest główna wewnętrzna przeszkoda bohatera? Jak jest przezwyciężona? E) JEDNOŚĆ DRAMATURGICZNA Czy zachowana jest jedność czasu? TAK-NIE Miejsca? TAK-NIE Akcji? TAK-NIE Czy jakaś postać w pewnym momencie filmu przeżywa więcej sytuacji konfliktowych niż główny bohater? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego jest to niezbędne? F) STRUKTURA WEWNĘTRZNA Czy wszystkie główne sceny zawierają: Głównego bohatera podążającego za swoim celem? TAK-NIE Siłę aktywną, siłę pasywną? TAK-NIE Stawkę jasną dla widza? TAK-NIE Kulminację? TAK-NIE Czy główny bohater jest nieobecny przez dłużej niż 5 minut? TAK-NIE Jeśli tak, ile razy i dlaczego? Czy są momenty trwające dłużej niż 10 minut, w których widz wie więcej niż główny bohater? TAK-NIE Czy są momenty trwające dłużej niż 10 minut, w których widz wie mniej niż główny bohater? TAK-NIE Czy wszystkie postacie drugoplanowe podążają za wyraźnym celem, różnym od celu głównego bohatera? TAK-NIE Rozwiązanie ich wątku (osiągnięcie celu) jest wyjaśnione w scenariuszu? TAK-NIE G) ROZWÓJ DRAMATURGII Czy przeszkody stopniowo się spiętrzają i stają się coraz trudniejsze do przezwyciężenia? TAK-NIE Czy konflikt jaki przeżywa główny bohater jest coraz ostrzejszy? TAK-NIE Czy rozwój dramaturgii przyśpiesza (czy sceny tego samego rodzaju stają się coraz krótsze)? TAK-NIE Czy są sceny, w różnych miejscach scenariusza, które stawiają te same postaci w tych samych sytuacjach dramatycznych (identyczny konflikt lub identyczne przeszkody, identyczne quiproquo, identyczne stawki emocjonalne...)? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego niezbędne są do tego różne sceny? Pomiędzy końcem ekspozycji a kulminacją (lub na końcu filmu jeśli nie ma kulminacji) główny bohater wyraźnie się zmienił? TAK-NIE Jeśli tak, na czym ta zmiana polega: H) KULMINACJA Czy jest wyróżniona wyraźna scena kulminacji? TAK-NIE Jeśli tak, opisz ją i jak cel określony w wydarzeniu inicjującym został osiągnięty (lub definitywnie stracony). Jeśli nie, napisz dlaczego nie ma kulminacji? I) KOŃCOWE WRAŻENIA i POLECANIE ZNAJOMYM Czy widz wie jaką przemianę przechodzą główni bohaterowie i postacie drugoplanowe? TAK-NIE Biorąc pod uwagę los głównego bohatera, opisz główną emocję jaką według Ciebie odczuje widz po wyjściu z kina (smutek, radość, niepokój, strach, złość, radość życia, nostalgię, itd.) Jaki jest Twoim zdaniem najważniejszy powód, który sprawi, że widz będzie zachęcać swoich znajomych do obejrzenia filmu? Czy jest powód, dla którego będzie zniechęcać? 2) SPRAWY PRODUKCYJNE N.B. : Odpowiedzi w tej części pozwolą autorowi zrozumieć jakie aspekty jego scenariusza powodują, że produkcja będzie droższa czy trudniejsza (za każdym razem jeśli padnie odpowiedź TAK). Pomoże także autorom początkującym myśleć o tym, że wymyślone przez niego sceny muszą być "realizowalne", jednocześnie nie zawsze zmuszając się do hamowania swojej wyobraźni. Autor powinien połączyć swoje odpowiedzi z części o potencjale dotarcia do publiczności i te wynikające ze spraw związanych z produkcją. Ta część jest całkowicie poglądowa i nie może być w żadnym wypadku traktowana jako kosztorys lub oszacowanie rzeczywistego budżetu filmu jaki mógłby powstać z tego scenariusza. Tworzenie budżetu filmu na podstawie scenariusza to całkiem odrębny zawód i nie jest to zawód scenarzysty. Czy chcesz zrealizować ten film lub mieć prawo weta w sprawie reżysera? (dokładniej: czy oddasz prawa do filmu tylko w przypadku jeśli będziesz mógł wybrać reżysera) TAK-NIE A) OBSADA Czy jest jakiś aktor, którego obecność jest niezbędna dla tego projektu? TAK-NIE Jeśli tak, kto to jest? Czy jest więcej niż 20 postaci z rolą mówioną, które mają więcej niż jedną scenę? TAK-NIE Czy główny bohater jest dzieckiem (poniżej 15 lat)? TAK-NIE Jeśli tak, czy film musi być kręcony (nawet częściowo) w czasie roku szkolnego (nie w czasie wakacji)? TAK-NIE Czy jest więcej niż dwie sekwencje, w których bierze udział ponad dziewięć zwierząt odgrywających znaczącą rolę (każdą poza samą obecnością w klatce)? TAK-NIE Jeśli tak, jakie (przez ile czasu w minutach) ? Czy jest więcej niż dziesięć sekwencji z co najmniej 50 statystami? TAK-NIE Czy jest co najmniej jedna sekwencja z więcej niż 200 statystami? TAK-NIE B) CZAS ZDJĘCIOWY Czy film może być kręcony tylko w określonej części roku? TAK-NIE Jeśli tak, czy ten okres czasu trwa krócej niż dwa miesiące? TAK-NIE Czy film musi być zrealizowany w więcej niż jednym okresie zdjęciowym (np. w czasie kilku różnych pór roku lub z rokiem przerwy itp.) TAK-NIE Czy proporcja scen nocnych w plenerze przewyższa 30%? TAK-NIE C) PLENERY Czy zdjęcia muszą się koniecznie odbyć w jednym określonym kraju lub regionie? TAK-NIE Jeśli tak, gdzie? Czy są sekwencje, do których zdjęcia muszą się odbywać w specyficznym otoczeniu naturalnym (np. w morzu, w wysokich górach, na pustyni itd.)? TAK-NIE Jeśli tak, jakie? Ile minut mniej więcej trwają te sceny ? D) STUDIO Czy budowa scenografii w studiu wydaje Ci się absolutnie niezbędna? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego? Lista dekoracji do wybudowania i średnia długość w minutach wszystkich scen w każdej z tych scenografii: ... E) SPRZĘT, EFEKTY SPECJALNE Czy są sceny w pociągu (we wnętrzu)? TAK-NIE W samolocie? TAK-NIE Scena, która może być sfilmowana jedynie z helikoptera lub samolotu? TAK-NIE Parę scen dialogowych w jadącym samochodzie? TAK-NIE Czy jest kilka scen z wybuchami? TAK-NIE Lub z wypadkami samochodowymi? TAK-NIE Więcej niż jedna scena z pościgiem samochodowym? TAK-NIE Więcej niż jedna scena z walką dwóch aktorów? TAK-NIE Co najmniej jedna scena bitwy, w której bierze udział więcej niż 100 statystów? TAK-NIE Czy jest to komedia muzyczna wymagająca choreografii, z piosenkami trwającymi dłużej niż 10 minut i z co najmniej 10 zawodowymi tancerzami? TAK-NIE Inne efekty specjalne lub użycie sprzętu (dźwig, kamera miniaturowa, budowanie makiet, itd.) które wydają Ci się szczególnie skomplikowane? TAK-NIE Czy film musi być koniecznie kręcony z kilku kamer jednocześnie? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego? Czy film musi być koniecznie kręcony jako czarno-biały? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego? Czy film musi być kręcony wyłącznie w formacie cinemascop (wydłużony)? TAK-NIE Jeśli tak, dlaczego? F) POSTPRODUKCJA Czy jest co najmniej jeden efekt wizualny, który może być osiągnięty wyłącznie w postprodukcji? (magia, science fiction, niewidzialność, promienie, teleportacja, przekształcanie się, itd.) TAK-NIE Jeśli tak, spróbuj oszacować ilość planów zawierających tego typu efekt. Czy jest ich więcej niż 10? TAK-NIE Czy jest ich więcej niż 50? TAK-NIE Czy w filmie musi być koniecznie użyta znana muzyka? (uznani wykonawcy, powszechnie znane utwory) TAK-NIE Czy nagranie muzyki do filmu wymaga orkiestry symfonicznej (lub więcej niż 10 muzyków)? TAK-NIE 3) OŚ WYPOWIEDZI OSOBISTEJ N.B. : W tej części autor powinien zastanowić się nad ewentualną oryginalnością artystyczną swojego projektu i nad osobistą więzią z głównymi postaciami, z moralnością, ze swoją opinią na temat człowieka i miłości jaka wynika z tego scenariusza. Dla pewnej efektywności ta część powinna być wypełniana bez nadmiernego zastanawiania się, po kolei i bez ponownego czytania. 1. GENEZA Na samym początku, żeby napisać ten scenariusz, zacząłeś / -łaś od jakiegoś obrazu (lub serii obrazów), od sytuacji dramatycznej czy od jakiejś postaci? OBRAZ SYTUACJA DRAMATYCZNA POSTAĆ (Skreśl niepotrzebne i opisz jak ten element Cię zainspirował, jeśli to wiesz, np. opisz jakąś przeżytą scenę, przeczytaną historię, wymyśloną sytuację dramatyczną, obraz w czasie podróży, własny sen itd.) Jak się teraz nad tym zastanawiasz opisz dlaczego ten jeden element okazał się dla Ciebie tak ważny? Dziś kiedy o tym piszesz, czy ten element pozostał najistotniejszy w scenariuszu? Jeśli nie, co się stało? 2. OSOBISTE ODNIESIENIA I EMPATIA Dlaczego, dla Ciebie osobiście jest ważne, żeby ten film powstał? Dlaczego w ogóle jest ważne, żeby ten film powstał? O czym on mówi, co MUSI być powiedziane, a co nie zostało do tej pory powiedziane, lub powiedziane nie tak jak sobie tego życzysz? Czy ten scenariusz jest częściowo autobiograficzny? TAK-NIE Jeśli nie, jakiej postaci czujesz, że jesteś najbliższy / -a ? Czy to główny bohater /-ka? TAK-NIE Jeśli nie, dlaczego nie jest to główny bohater /-ka? 3. OPINIA NA TEMAT CZŁOWIEKA I MIŁOŚCI Czy scenariusz broni pewnej opinii dotyczącej człowieka i / lub miłości (w szerokim sensie tego słowa, również duchowym), która chciałbyś, żeby była zrozumiała (i / lub odczuwana) po obejrzeniu filmu? TAK-NIE Jeśli tak, wyjaśnij tę opinię najjaśniej jak to możliwe: Twoim zdaniem, w którym momencie scenariusza widz ma świadomość tej opinii (która sekwencja wyraża ją najlepiej)? Czy oryginalność tej opinii, jeśli jakaś jest, jest wyrażona sama w sobie czy tylko obecna w sposobie jej obrony? Czy podzielasz wyrażane przez głównego bohatera wartości moralne i etyczne? TAK-NIE Jeśli nie, czy możesz wyjaśnić dlaczego? Czy podzielasz wartości moralne i etyczne wypływające z całego scenariusza? TAK-NIE Jeśli nie, czy możesz wyjaśnić dlaczego? 4. TWÓJ PUNKT WIDZENIA NA WYBÓR SPOSOBU NARRACJI Czy narracja jest chronologiczna? TAK-NIE Jeśli nie, dlaczego taki wybór? Czy w obecnej wersji scenariusza proporcja sekwencji, które nie zawierają niczego istotnego dla akcji poza dialogami przewyższa 50%? TAK-NIE Określ swój punkt widzenia na temat roli i wagi dialogów w tym scenariuszu. Czy zmieniłeś /-łaś znacznie swój sposób opowiadania tej historii (zmiana głównego bohatera, chronologii, punktu widzenia, czasu akcji, itd.) od czasu kiedy powstała pierwsza wersja całego scenariusza? TAK-NIE Jeśli tak, w jakim sensie i dlaczego? Czy możesz ogólnie określić w jakim stopniu Twój sposób opowiadania tej historii dodaje jej więcej znaczenia i wzbogaca ją?
